Inductief Bijbellezen, weten wat je leest

Bijbellezen is belangrijk

De ‘Maand van de Bijbel’ duurt tot 24 januari en daarom heb ik deze maand nóg een blog over bijbellezen. Dit keer over inductief bijbellezen. John Boekhout heeft de methode ‘Ontdekkend Bijbellezen’ ontwikkeld die hierover gaat. Een manier waarop je de Bijbel kunt lezen en beter begrijpen. Er zijn diverse boeken over, onder andere ‘Ontdekkend Bijbellezen’ van Age Romkes.

Eerst is hier nog een herinnering waarom het lezen van de Bijbel zo belangrijk is:

Volgens de Bijbel concentreert Gods spreken en handelen zich in de tijd van het Oude Testament op het volk Israël. In de tijd van het Nieuwe Testament splitst God plan zich toe op zijn Zoon, Jezus Christus. Hij is de uiteindelijke en meest persoonlijk openbaring van God (Joh. 10:30; 14:9; Heb. 1:1-3). Accepteren we deze voorstelling van zaken, dan zijn we voor het persoonlijk leren kennen van God op de Bijbel aangewezen, want buiten de Bijbel om weten we bijna niets over Jezus. Verwerp je deze claim, hoe ga je dan betrouwbare kennis over God vinden? Bijbellezen is voor een christen dus van levensbelang. Christenen geloven niet in een boek, maar in een Persoon. Maar om die Persoon goed te leren kennen, zijn we aangewezen op een boek: de Bijbel. 
(Age Romkes, ‘De Bijbel voor iedereen’, pag. 19 en 20)

Associatief, deductief en inductief

  • Als we associatief de Bijbel lezen, denken we bij een bijbeltekst of -gedeelte aan ons eigen leven, aan iets wat we zelf hebben meegemaakt. De tekst herinnert ons hier dan aan en het kan ons bemoedigen. Het risico is dat we onze eigen gedachten verwarren met de boodschap van de Bijbel.

deductief

  • Dit plaatje is een extreem voorbeeld van deductief bijbellezen. Als we steun zoeken in de Bijbel voor bepaalde opvattingen, of een stelling of theologisch standpunt willen bewijzen met een tekst, lezen we deductief.
  • Als we zonder vooropgezette bedoelingen een bijbelgedeelte leest en probeert te ontdekken wat er bedoelt wordt, lezen we inductief.

Het gebruik van een combinatie van deze drie is het beste. De methode ‘Ontdekkend Bijbellezen’ komt overeen met inductief bijbellezen.

Ontdekkend/inductief bijbellezen

Er zijn drie manieren van kijken naar een tekst. Hier worden verschillende woorden of vragen voor gebruikt:

  1. Observatie
  2. Interpretatie 
  3. Toepassing 
  1. Ontdekken
  2. Begrijpen
  3. Toepassen
  1. Wat staat er?
  2. Wat betekent dit?
  3. Hoe beïnvloedt dit mijn leven?

De SOLVAT methode van de HGJB is een variatie hierop:

  • Stil worden
  • Ontvangen
  • Lezen
  • Vragen stellen
  • Antwoorden
  • Toepassen

De volgorde is logisch, want je kunt de tekst pas begrijpen als je hem goed hebt gelezen. Maar je kunt, zeker in een groep, ook de manieren/vragen (OBT)door elkaar gebruiken. Als ze maar allemaal aan bod komen.

Observatie / Ontdekken

Bij het observeren of ontdekken moeten we eerst goed lezen en de feiten onderzoeken.

Bedenk wat voor soort tekst het is, een geschiedenisverhaal, een evangelie, een brief of apocalyps. In welke tijd speelt het zich af? Wat is de historisch achtergrond? Over wie gaat het? Aan wie is het gericht, voor wie is het in eerste instantie geschreven? Wie is de schrijver en wat is de achtergrond van de schrijver?

Observeren is ook kijken naar hoe de tekst in elkaar zit. Begrijp je hoe de zin loopt en wat de woorden betekenen. Zo niet, pak dan een andere vertaling erbij. Kun je het in je eigen woorden navertellen?

Interpretatie / Begrijpen

Bij de interpretatie zijn er twee vragen:

1. Wat is de bedoeling van de schrijver?

Wat wilde de schrijver zeggen tegen zijn lezers en wat was de boodschap voor toen? Houdt altijd het grote verhaal van de Bijbel, van Gods plan met mensen in gedachten.

2. Wat is de bedoeling voor ons?

Is de boodschap van de schrijver ook net zo bedoelt voor ons nu?

Situaties veranderen en er kan verschil zitten in de betekenis voor toen of vandaag. Ook in de Bijbel veranderen situaties. Het volk Israël moest zich bijvoorbeeld afzonderen van heidense volken. Maar Jezus gaf Zijn volgelingen juist de opdracht om de wereld in te gaan.

Zo kunnen we ook nadenken of alles wat in het Oude Testament staat, ook nu voor de kerk vandaag bijvoorbeeld is? En moeten we alles uit het Nieuwe Testament letterlijk nemen en moeten wij ook, net als de rijke jongeling al onze bezittingen verkopen?

Toepassen

Wat kunnen we leren over een bijbelgedeelte voor ons persoonlijke leven, voor onze kerk of voor de wereld? De toepassing maken we altijd voor onszelf of onze eigen kerk. Dus niet voor een ander persoon of andere kerk.

Het toepassen kan maken dat we ons gedrag veranderen. Welke invloed heeft de Bijbel op ons? Leren we God beter kennen?

In ‘De Bijbel voor iedereen’ staat het volgende over begrijpen en geloven:

De leugen van de satan in het paradijs is prima te begrijpen, maar je kunt ‘m maar beter niet geloven. Omgekeerd kun je geloven dat de mens Jezus werkelijk de Zoon van God is, zonder het te begrijpen. Welke rol speelt je verstand bij jou in het geloof? En je hart? En wat is de invloed ervan op de gedrag?

Literatuur

Jouw reactie stel ik op prijs en wordt z.s.m. geplaatst