Lucas 1 t/m 9

Schrijver van het Lucas-evangelie

Lucas was arts van beroep en schreef het Evangelie en het boek Handelingen. Handelingen is het vervolg op het Evangelie. Lucas was geen ooggetuige van het leven, de dood en opstanding van Jezus, maar heeft alle gebeurtenissen heel goed onderzocht. Er staan opvallend veel historische en geografische feiten in het Evangelie. Lucas was een reisgenoot van Paulus. Ze hebben elkaar ontmoet in Antiochië en waarschijnlijk heeft Lucas gezien hoe Paulus is onthoofd.

Hij was de enige schrijver van een Bijbelboek met een heidense achtergrond. Het is het grootste Evangelie en zijn bijdrage aan het Nieuwe Testament is nog groter dan die van Paulus. Het Evangelie begint bij het begin, de geboorte en eindigt bij het einde, de Hemelvaart.

Het Evangelie draagt hij op aan Theofilus, deze naam betekent ‘liefhebber van God’. Hij wist al wat over het geloof in Jezus en Lucas wilde hem overtuigen van de betrouwbaarheid van de feiten die hij had geleerd. Het kan ook zijn dat Theofilus geen bestaande persoon is geweest, maar een symbolische aanduiding.

Historische achtergrond

Paralellen Lucas en Handelingen

Doelgroep

Lucas schreef voor Joden én heidenen. Dat kun je zien aan het geslachtsregister van Jezus, dat terug gaat tot vóór Abraham en aan verhalen van Jezus die niet in de andere evangeliën staan. Hij is vaak positief over niet-Joden, dat was ook zijn doelgroep. De Zeventig worden bijvoorbeeld uitgestuurd, maar niet naar ‘de verloren schapen van Israël (zoals in Mattheüs), maar naar ‘iedere stad en elke plaats’. Het Jezus noemt bewust de heidenen/Sameritanen in gelijkenissen. Joden meden de Sameritanen en reisden niet door Samaria.

Verhalen en gelijkenissen van Jezus, die alleen in Lucas staan

  • De wonderbaarlijke visvangst
  • Opwekking te Naïn
  • Uitzending van de zeventig
  • Gelijkenis van de barmhartige Sameritaan
  • Jezus bij Martha en Maria
  • Gelijkenis van de rijke dwaas
  • Gelijkenis van de verloren zoon
  • Gelijkenis van de rijke man en de arme Lazarus
  • Gelijkenis van de onrechtvaardige rechter
  • Gelijkenis van de Farizeeër en de tollenaar
  • Gelijkenis van de vriend, die midden in de nacht bij zijn buurman komt voor brood
  • Gelijkenis van de onvruchtbare vijgenboom
  • Prostituee, die de voeten van Jezus zalfde
  • De vrouw, die de zoom van Jezus’ mantel aanraakte
  • Maaltijd in het huis van Martha en Maria
  • Zacheüs de tollenaar
  • Genezing van een man met waterzucht
  • Genezing van de kreupele vrouw
  • Genezing van de 10 melaatse mannen
  • Genezing van het oor van de slaaf van de hogepriester
  • Het offer van de weduwe
  • Jezus voor Herodus
  • Moordenaars aan het kruis
  • De hemelvaart

Inhoud Lucas 1 – 9

Lucas 1:1 tot 4:13

Proloog en de aankondiging en geboortes van Johannes en Jezus.

Twee stellen en twee onverwachte zwangerschappen. Zacharias en Elisabet die kinderloos waren en al erg oud. Elisabet leed onder het ongewenst zwanger zijn, want dat was vernederend in die tijd. Jozef en Maria die nog jong waren. Het was een schande om ongetrouwd zwanger te zijn. Lucas herinnert ons aan eerdere echtparen uit het Oude Testament die geen kinderen meer verwachtten:

  • Abraham en Sara
  • Isaak en Rebecca
  • Jacob en Rachel
  • Elkana en Hanna

Vreugde

In het Evangelie van Lucas komt het woord ‘vreugde’ meer voor dan in elk ander boek uit het Nieuwe Testament. Lucas is de enige schrijver die het woord ”lachen’ gebruikt en hij schrijft dat er blijdschap in de hemel is wanneer een zondaar zich bekeert. De lofzangen voor God en de eer die Hem gegeven wordt, laten zien dat God geprezen moet worden, omdat er een vreugdevolle tijd van redding is aangebroken.

  • Lofzang van Maria ‘Magnificat’: God geeft geringen aanzien, stoot machtigen van hun troon

  • Lofzang van Zacharias
  • Engelenkoor: Eer aan God in de hoogste hemel, vrede op aarde voor alle mensen die hij liefheeft
  • Lofzang van Simeon: redding voor alle volken, licht voor de heidenen, tot eer van Israël

Johannes de Doper

Johannes was een profeet. Meer dan een profeet, want hij moest de komst van de Messias niet alleen aankondigen, maar ook voorbereiden. Net als bij profeten uit het Oude Testament wordt ook de naam van zijn vader genoemd. Johannes kondigt ook oordeel aan en bekering is nodig om te ontkomen daaraan. Lucas laat zien dat de hoop op definitieve redding nu wordt vervuld: God komt om redding te brengen voor hen die zich bewust zijn van hun schuld naar God en Hem eren als Koning.

Lucas 4:14 tot 9:50 – Jezus in Galilea en Judea

Wie is Jezus

Jezus keerde, gesterkt door de Geest, terug naar Galilea. Het nieuws over hem verspreidde zich in de hele streek.
Hij gaf onderricht in de synagogen en werd door allen geprezen.
Hij kwam ook in Nazaret, waar hij was opgegroeid, en volgens zijn gewoonte ging hij op sabbat naar de synagoge. Toen hij opstond om voor te lezen, werd hem de boekrol van de profeet Jesaja overhandigd, en hij rolde hem af tot de plaats waar geschreven staat: ‘De Geest van de Heer rust op mij, want hij heeft mij gezalfd. Om aan armen het goede nieuws te brengen heeft hij mij gezonden, om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken en aan blinden het herstel van hun zicht, om onderdrukten hun vrijheid te geven, om een genadejaar van de Heer uit te roepen.’ Hij rolde de boekrol op, gaf hem terug aan de dienaar en ging weer zitten; de ogen van alle aanwezigen in de synagoge waren op hem gericht. Hij zei tegen hen: ‘Vandaag hebben jullie deze schrifttekst in vervulling horen gaan.’ (Lucas 4:14-21 HSV).

Lucas maakt duidelijk dat Jezus meer dan een profeet is. Jezus is de Zoon van God, die koning zal zijn zonder einde. Jezus is vol van de Geest, heeft een missie en Hij is de vervulling van de profetie van Jesaja. Hij komt het jubeljaar/genadejaar brengen op aarde. Het hart van God gaat uit naar verloren mensen en Hij geeft genade voor armen, voor verslagen harten, voor gevangenen, voor blinden, voor onderdrukten.

Onderwijs voor de leerlingen en de menigte

  • 6:20-26 profetische uitspraken: ‘gelukkig zijn zij, die…’ en ‘maar wee hen, die…’
  • 6:27-38 uitzonderlijke liefde en genade, niet (ver)oordelen
  • 6:39-49 rechtvaardigheid, vrucht en gehoorzaamheid

De rede van Jezus is een oproep tot een barmhartige en liefdevolle omgang met anderen. Ik kan daar nog veel van leren… en misschien u en jij ook?

ETS-Bijbelcursus

Deze blog of samenvatting van het Bijbelboek 1 Samuël heb ik gemaakt met hulp van:

Folder-ETS-2019-2020

Jouw reactie stel ik op prijs en wordt z.s.m. geplaatst