Bijbelboek JOB

Schrijver en tijd van ontstaan

Het is niet bekend wie de schrijver is van het boek Job. Er wordt verschillend gedacht over de tijd van ontstaan van het boek. Het kan geweest zijn in de tijd van Mozes tot de tijd van Ezra. Veel details uit het boek passen in de tijd van Abraham:

  • Zijn rijkdom wordt afgemeten in vee. Job bereikt een zeer hoge leeftijd, hij werd minstens 200 jaar oud. Dit wijst op de tijd van Terach en Abraham.
  • Hij treedt op als priester, die kwamen in latere tijden alleen uit de stam van Levi.
  • De schrijver gebruikt de naam ‘Jaweh’ om God aan te duiden, maar is geen spoor te ontdekken van een Uittocht of van een Verbond bij de Sinai of van de wet van Mozes.

Feit of verzinsel?

Er wordt vaak getwijfeld of Job wel echt heeft bestaan. Toch zijn daar wel aanwijzingen voor:

  • Job 1:1 introduceert Job als een historische persoon en als een echt verhaal. Het begin van het boek is net als het begin van het boek 1 Samuël een duidelijk historische tekst.
  • In Ezechiël 14:14  en 20 wordt Job een rechtvaardige genoemd, samen met Noach en Daniël.
  • In Jacobus 5:11 heeft Jacobus het over de volharding van Job; hij vindt dat een voorbeeld voor zijn lezers.

Ook is er discussie over de vraag in welke mate de gebeurtenissen in het boek Job zich echt zo hebben afgespeeld, of dat de auteur veel zelf heeft ingevuld. Behalve de eerste twee hoofdstukken en bijna het hele laatste hoofdstuk is het poëzie, in dichtvorm. Dit is niet een letterlijke weergave van de oorspronkelijke gesprekken, want die zijn in spreektaal gevoerd. De inhoud van die gesprekken zal wel overeenkomen met wat daarvan in het boek Job staat. De dichtvorm is het werk van de schrijver.

Wijsheidsliteratuur

De boeken Job, Spreuken, Psalmen, Prediker en Hooglied zijn in de Nederlandse Bijbels een deel van de ‘wijsheidsliteratuur’. Deze wijsheidsliteratuur kan worden onderverdeeld in korte spreuken die de bedoeling hebben levenslessen te geven, en uitvoerige discussie die levensvraagstukken behandelen.

Het boek Job in de relatie van Kerk en Israël

De auteur van het boek ‘Job, troostboek voor Israël’ ziet het levensverhaal van Job als een profetische belichting van Israëls geschiedenis.Elihu staat in de gedachtengang van mevr. Van der Spek voor de kerk, die dichter bij Job staat dan de drie ‘vrienden’. Opvallend is, dat de HERE wel de drie ‘vrienden’ kritiseert, maar Elihu niet.

Indeling en inhoud boek Job

Inleiding (proza)
1 en 2: Inleiding
Gesprekken en redevoeringen (poëzie)
3 en 4: De klacht van Job
4 t/m 26: Drie gespreksronden met de drie vrienden
27 t/m 31: Job bepleit zijn zaak
32 t/m 37: De woorden van Elihu
38 t/m 41: De woorden van God
42:1-6: Jobs reactie op Gods woorden
Slot (proza)
42:7-17

Job 1 en 2

Job wordt geïntroduceerd. Hij was een rijke man en woonde in het land Uz, ten oosten van Kanaän.
Dan wordt er een gesprek tussen God en Satan naverteld. Het lijkt op een weddenschap tussen God en Satan die wordt uitgevochten in het lichaam van Job. Job zondigt niet, zelfs niet als zijn vrouw hem daartoe aanmoedigt. Elifaz, Bildad en Sofar, drie vrienden van Job horen over zijn ongeluk en komen hem opzoeken. Ze zitten een week bij hem zonder iets te zeggen.

Job 3

Job verbreekt het zwijgen en vervloekt de dag dat hij geboren werd. Dan volgt een dialoog tussen Job en zijn vrienden. Alle drie de vrienden voeren drie keer het woord en Job antwoordt.

Job 4 t/m 26

Elifaz begint met spreken. Hij begint vriendelijk, maar hij gelooft dat Job gestraft wordt omdat hij gezondigd heeft. Job geeft niet toe en dan zegt Elifaz dat Job koppig blijft vasthouden aan zijn onschuld en zijn geloof in God ondermijnt. Hij begint vriendelijk tegen Job, maar eindigt met sarcarme.

Bildad beschouwde zichzelf als een verdediger van de orthodoxe leer. Hij legde uit dat een individu dan een zondig leven leidde (zoals Job) niet verbaasd moest zijn als God hem strafte. De relatie tussen Job en Bildad komt steeds meer onder druk te staan.

Zofar is de meest dogmatische van de drie. Hij zegt dat, zelfs als Job niet bewust heeft gezondigd, hij het in ieder geval wel onbewust heeft gedaan.

Job 27

“Job weigert te aanvaarden dat zijn vrienden gelijk hebben, en houdt vol dat deze situatie geen signaal is van verborgen zonde. In dezelfde beeldspraak als zijn vrienden tegen hem gebruikt hebben, spreekt Job het verlangen uit dat God zijn tegenstanders als goddelozen zal beschouwen”
HSV-Studiebijbel

Job 28 t/m 37

Job 28, een gedicht over de wijsheid, is een hoogtepunt van dit boek. Job gaat in op de waarde, het geheim en de plaats van de wijsheid. In hoofdstuk 29 overdenkt Job zijn verleden, de voorspoed die hij had. In hoofdstuk 30 overdenkt Job het heden, zijn huidige ellende. Job blijft aan zijn onschuld vasthouden en beëindigt zijn pleidooi in hoofdstuk 31 met een verklaring, waarin hij God oproept om hem te antwoorden.
Als Job en zijn drie vrienden uitgepraat zijn, neemt Elihu het woord. Hij heeft alles aangehoord en nog niets gezegd, maar hij voegt niets toe. Hij lijkt zijn eigen bijdrage te overschatten en weet niet meer over de echte reden van de gebeurtenissen dan de drie vrienden.

Job 38 t/m 41

God komt tussenbeide op het moment dat Elihu zijn lijst van uitstekende redenen waarom Job geen antwoord van God kan verwachten, heeft beëindigd. Nu gaat de wens van Job, dat God gaat spreken, in vervulling. God stelt Job vele vragen vanuit de schepping, waarop Job geen antwoord kan geven. Dan vraagt God Job naar zijn ideeën over een nijlpaard, en een krokodil. God wijst er nog een keer op dat Job God nooit zal kunnen doorgronden.

Job 42

God zegt dat de vrienden van Job niet goed hebben gesproken van Hem en Job wel. Job had gelijk dat het lijden niet aan schuld van zijn kant te wijten was en de vrienden hadden dus ongelijk. De vrienden hadden niet alleen een onjuist beeld van God’s karakter geschetst. Job ‘vocht’ met God en nam God daarmee heel serieus, hij sprak God steeds weer aan. De vrienden deden dit niet.

Job belijdt dat Gods kracht en bedoelingen nooit zullen falen en dat hij gesproken heeft over dingen die zijn kennis te boven gingen. Dan bidt Job voor zijn vrienden. God brengt een omkeer in het leven van Job. Hij krijgt opnieuw 7 zonen en 3 dochters en wordt dubbel zo rijk dan hij voor zijn lijden was.

Thema van het boek Job

Lijden is een belangrijk thema in het boek Job. Hierover schrijf ik een volgende keer.

Literatuur

Deze blog of samenvatting van het Bijbelboek Job heb ik gemaakt met hulp van:

Folder-ETS-2019-2020

2 thoughts on “Bijbelboek JOB

Geef een reactie